Jacinda Ardern gaw asak 37 ning, 2017 ning hta New Zealand mungdan a hkring mang daju galaw na matu ra lata hkrum let, mungkan labau hta ‘Mungkan hta asak kaji dik num Asuya ningbaw” ngu nna masat hkrum ai masha re. Jacinda gaw Hkring Mang Daju magam hpe gun hpai nga ai aten ladaw laman, laklai ai maigan mungdan hkrunlam ni hte mayak amyu myu hpe ta tut lu hparan ai lam ni a majaw, mungkan mungdan ga daga kaw nna num ni a ningbaw ningla woi awn ai lam a ntsa shagrau masat masa galaw ai hpe hkam la lu ai du hkra lu galaw wa ai masha re.
Shi gaw New Zealand mungdan a Hamilton ngu ai mare kasha kaw 1980 ning July shata 26 ya shani hta sha-ngai wa nna, kaji ai ten kaw nna mung masa lam hpe myit lawm ai. Jacinda gaw asak 17 ning kaw nna Bungli Masha Party de shawng nnan shang let shamu shamawt wa ai. Dai hpang, party kata, daw shara shagu hkum sumhpa kaw nna magam lit law law hpe gunhpai wa nna, mung masa lam hte seng ai mahkrum madup ni hte machye machyang law law hpe lu la wa ai.
Shi a shinggyim tara rap ra ai hte seng ai lam ni a ntsa tawn ai jaw teng ai myit jasat hkamla lam, tsap ai lam ni a majaw, aten gadun laman masha law law a myit hpe lu gang la wa ai.Dai majaw 2008 ning kaw, Jacinda gaw Bungli Masha Party a mungbawng rapdaw hkringmang (MP) langai hku nna ra lata shagrau shatsaw la hkum ai. Shi a magam gun ai atsam marai ni a majaw 2017 ning hta magup sumhpa ra lata poi (general election) du na shata lahkawng daram naw ra ai shaloi kaw nna, Bungli Masha Party a ningtau ningbaw hku nna masat hkrum ai. Dai hta sha n-ga, magup sumhpa ra lata poi hta mung Bungli Masha Party a hkring mang daju hku nna kahtap nna ra lata la hkrum ai.
Jacinda gaw asak kaji tim mung, hkring mang daju langai hku nna uphkang woi wan ai aten ladaw laman, yak hkak ai aten ni hta shi a chyena tsawra matsan dum ai lam ni hte woi awn ningshawng ai lam ni gaw grai atsam rawng hkrak kaja ai hpe sakse lu madun wa ai. Shi magam gun nga ai aten ladaw laman hta yak hkak ai lam ni law law hpe shi a ngang kang ai myit jasat hkamla lam tsap ai lam ni hte lu hparan wa ai. Shi hku nna hparan wa ra ai mayak kaba langai gaw mungkan hpe pyi gara sha-ngun wa ai 2019 ning March shata hta byin pru wa ai Muslim nawku jawng lahkawng kasat kala hkrum ai lam rai nga ai.
Dai mabyin hta si mat wa ai masha ni a ngam nga ai makyin jinghku ni hpe Jacinda gaw baw magap sumpan (Hijab) lawoi let ahpum nna shalan shabran n-gun jaw wa ai lam gaw, mungdan a Muslim wuhpung wuhpawng hpe shi a tinang hkum hte maren tsawra ai lam hpe madun ai magam bungli ni hte mungdan kata myithkrum rapra ai lam hpe madun wa lu ai.
Dai hpang Jacinda gaw laknak lang na ahkang hpe uphkang hpareng ai lam mahkyen ni hpe lawan ai hku ndau shana wa nna, shada da nju ndawng hkat ai lam ni hte mazut ai arawn alai ni hpe ninghkap ai lam hpe ja ja sawng kaba ai shiga hte ndau shana let shi a hkam la lam tsap ai lam hpe gwi gwi madun wa lu ai.
Jacinda hku nna Covid-19 ana zinli zawn re ai mungkan ting byin ai ana zinli byin ai aten ladaw hta, shi a mungdan kata ja ai ritkawp tara lam masa ni hte mahkyen ni hpe lawan ai hku jahkrat nna, virus ana chyambra ai lam hpe awngdang ai hku jumtek jahkring da wa lu ai. Grau nna, mungdan kata ana zinli kapbra ai lam ni nbyin pru na matu gaga mungdan ni hta grau jau nna pat shingdang ai lam ni hpe lu galaw wa nna, lawan ai ngang kang ai dawdan lam ni hpe jahkrat wa lu ai. Laklai ai lam hku nna, Asuya hkringmang (MP) ni a shata shabrai ni hpe shayawm la ai lam hte, ana zinli kapbra ai lam hpe shayawm lu na matu, shi a dum nta kaw nna Facebook Live shabra let mung shawa masha ni hte hkrum zup ai lam, shada da tsun jahta ai lam ni hpe kasi kaja hku galaw dan wa lu ai.
Shi a kasang kalang re ai magam gun ai lam ni a mahtai hku nna, New Zealand mungdan gaw gaga mungdan ni hte shingdaw yu yang, Covid a hpang matut manoi byin ai jamjau jamhkau law law hpe grau nna awng dang ai hku shayawm wa lu ai hpe mu lu ai. Dai shi a kasang kalang galaw lu ai lam ni a majaw mungkan ting gaw Jacinda hpe shakawn ma ai.
Jacinda Ardern gaw 2017 ning shaloi hkring mang daju arawng sadang a matu dagam ga shaka tsun na matu, nhtoi kachyi mi sha ra ai shaloi she, shi hkum gawng li nga ai lam hpe chye ai. Dai majaw Jacinda gaw Parkistan hkring mang daju dingsa Benazir Bhutto ngut ai hpang, mungdan magam lit gunhpai nga ai shaloi, ma shangai chyinghkai ai nambat lahkawng ngu na mungkan ningbaw ningla byin wa ai. Dai ma-nga hpe United Nation a ningbaw ningla zuphpawng ni de woi sa wa nna, bungli manang ni a karum kahtau hte mungdan a magam lit ni hpe gunhpai lai wa ai.
Ya na zawn magam gun ai lam ni gaw bungli hte dinghku hpe lahkrip ra ra maren mara byin sha-ngun nna, num ni mungdan madang nga ai bungli ni hta mung awngdang ai hku magam gun lu ai lam hpe shawa masha law law a man hta kasi ningli byin nga ai ngu nna tsun wa ma ai. Bungli hte dinghku prat hpe lahkrip ra ra maren mara byin sha-ngun lu ai lam a ahkyak madung gaw ningrum ningtau wa hte bungli rau galaw ai manang ni a shanglawm karum shingtau madi shadaw ya ai lam ni hpe lu la wa ai majaw re.
Dai hta sha n-ga, Jacinda gaw ma kaji ni a matsan tsinyam manghkang hpe hparan na matu, New Zealand mungdan masha ni a hkam kaja lam hpe shatsaw sharawt na matu, ndai zawn re ai ga shaka tara lam masa ni hpe mung, ta tut galaw shapraw wa lu ai. Jacinda a woi awn ningbaw galaw ai atsam marai ni a majaw shi hpe mungkan madang kasi kaja hku nna mu mada lu ai. Dai hta sha n-ga, Jacinda gaw social platform hpe jai lang let, mungkan mungdan ga daga kaw shingra lamu marang hte seng ai bungli ni, jamjau jamhkau hkrum ai ni hte num ni a ahkaw ahkang a matu madi shadaw sha-gun jaw jasu sharawt ai lam ni hpe mung galaw nga ai.
Ms. Ardern galoi mung tsun tsun re ai shiga gahkaw gaw “Ngang kang nga mu, tsawra matsan dum chye nga mu” nga ai ga hkaw re. Shi gaw asak kaji tim mung, dai shi a shiga gahkaw hte maren, yu lanu laku ai lam, tsawra matsan dum ai lam, atsam ningja hpring ai lam hte ngang kang ai dawdan lam ni hte kaja ai maga de sa ai galai shai ai lam ni hpe gin shalat galaw dan wa lu ai. Dai lam ni gaw, num langai hku nna woi awn woi ningbaw lu ai lam hpe sakse madun nga ai. Jacinda gaw New Zealand mungdan hpe hkrak woi ningshawng lu ai sha n-ga, mungdan ting hta nga ai masha ni hpe shi a woi awn ai lam hte jasu sharawt wa lu ai masha langai re.
Ya ten hta, shi hpe New Zealand mungdan a myit mada shara hte rawtjat ganga lam a kumla langai hku sha n-ga, tsawra matsan dum chye ai lam hpe ningpawt shatai ai ningbaw ningla, yak hkak dik ai aten ni hta, kaja ai maga de sa ai galai shai ai lam ni hpe galaw shapraw ya lu ai masha langai hku nna asan sha mu lu na re. Myen mung kaw nna myu shayi num ni mung Jacinda Ardern zawn re ai tsawra matsan dum myit rawng ai, ngang kang ai ningbaw ningla ni mai byin wa ai lam hpe, Jacinda a kasi kaja ni kaw mahta nna sharin hkaja lu na matu tang madun dat ga ai.
